Vào những ngày mùa hè nóng nực và ít gió, nếu bạn đi trên xe ô tô và nhìn tới phía trước ở đằng xa, bạn sẽ thấy mặt đường loang loáng như có nước, nhưng đến gần thì chẳng thấy “nước” đâu cả!. Tại sao lại có hiện tượng  như vậy?  

VẬT LÝ VÀ CUỘC SỐNG xin giải thích giúp bạn nhé: Mặt đường trong những ngày nắng bị mặt trời nung nóng, lớp không khí tiếp  xúc với mặt đường cũng bị nung nóng mạnh và có chiết suất nhỏ hơn các lớp không khí ở phía trên. Như vậy, không khí được chia thành nhiều lớp: càng lên cao các lớp không khí có chiết suất càng tăng. Một số tia sáng từ những vật ở đằng xa (như cây cối chẳng hạn) truyền xuống, từ lớp không khí có chiết suất lớn sang các lớp không khí có chiết suất ngày càng nhỏ hơn nên càng ngày càng lệch xa pháp tuyến và cuối cùng sẽ bị phản xạ toàn phần, tựa như phản xạ trên mặt nước vậy. Kết quả cuối cùng, khi truyền đến mắt, nó gây cho ta một cảm giác như ở đằng trước có nước. Hiện tượng này trong vật lý gọi là “ẢO TƯỢNG” đấy.

Những người thường lái xe khách đường dài cho biết, hiện tượng ảo tượng  thường quan sát được nhiều và rõ hơn đối với khu vực miền Trung. Nhưng ở miền Bắc, hiện tượng này lại rất khó quan sát. Vì ở miền Trung vào những ngày hè thường ít gió, còn ở miền Bắc, vào những ngày hè tuy nắng nóng nhưng lại thường hay có gió nhẹ làm cho các lớp không khí luôn bị xáo trộn, không hình thành một cách rõ rệt các lớp không khí có chiết suất tăng dần theo độ cao. Chính vì vậy mà hiện tượng ảo tượng khó có thể xảy ra hơn.

Nếu bạn là “người ngoại đạo vật lý” thấy khái niệm “chiết suất” là khó hiểu quá thì bạn chỉ cần nói: “Đó là ảo tượng của vật lý”, như vậy cũng đủ lắm rồi!!!